Η Ιστορία των Εφευρέσεων – Δυναμίτης

alfred-lab

Ο εφευρέτης της δυναμίτιδας, αλλά και άλλων εκρηκτικών υλών  που έμειναν στην ιστορία δεν ήταν άλλος από τον Σουηδό Άλφρεντ Νόμπελ , ο οποίος στο τέλος της ζωής του, σε μία προσπάθεια να αποκαταστήσει τη υστεροφημία του, εμπνεύστηκε τα βραβεία Νόμπελ.

Το 1863 ο Νόμπελ εργάζονταν ως αυτοδίδακτος χημικός στο εργοστάσιο του πατέρα του (εφευρέτης του μοντέρνου κόντρα πλακέ), όπου κατασκευάζονταν διάφορες μορφές εκρηκτικών, οι οποίες χρησιμοποιούνταν σε λατομεία και νταμάρια. Τα εκρηκτικά της εποχής, όπως η βαμβακοπυρίτιδα, ήταν ακρετά ασταθή, υποκινώντας έτσι τον νεαρό χημικό να πειραματιστεί με την νιτρογλυκερίνη, ένα υλικό που είχε σχετικά πρόσφατα ανακαλυφθεί.

Μαζί με τα άλλα τρία αδέρφια και τον πατέρα του, άρχισε να αναμιγνύει την νιτρογλυκερίνη με άλλες ουσίες προκειμένου να βρει ένα πιο σταθερό και αποτελεσματικό εκρηκτικό. Σε ένα από αυτά τα πειράματα έγινε μία έκρηξη, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ο αδερφός του και αρκετοί υπάλλοιλοι. Η τραγωδία αυτή όμως δεν στάθηκε ικανή να κάμψει τις προσπάθειές του Νόμπελ, ο οποίος το 1867 ανακάλυψε ότι η αναμειξη νιτρογλυκερίνης με ένα είδος απορροφητικής σκόνης, δημιουργούσε ένα σκληρό εκρηκτικό, που θα μπορούσε εύκολα να τοποθετηθεί σε τρύπες για να διανοίξει βράχους και τσιμέντο.

Ο Νόμπελ αρχικά επέλεξε το όνομα «Nobel’s Safety Powder», πριν καταλήξει στο «Dynamite», από την ελληνική λέξη «δύναμη». Χαρη σε αυτή την εφεύρεση αλά και στην βαλλιστίδα (εκρηκτικού για την γόμωση των όλμων) λίγο αργότερα, οι Νόμπελ άνοιξαν δεκάδες εργοστάσια ανά τον κόσμο, προμηθεύοντας με εκρηκτικά κατασκευαστικές και μεταλλευτικές εταιρίες, καθώς και τον στρατό. Με όλες αυτές τις πρωτοβουλίες στον βιομηχανικό τομέα, αλλά και χάρη στις 355 ευρεσιτεχνίες του ο Νόμπελ κατάφερε να δημιουργήσει μία τεράστια περιουσία. Όταν ο αδερφός του, Λούντβιχ, πέθανε το 1888 από ανακοπή καρδιάς, μία ευρείας κυκλοφορίας γαλλική εφημερίδα δημοσίευσε κατά λάθος την είδηση θανάτου του Άλφρεντ Νόμπελ και όχι του άτυχου αδερφού του.  Στον εν λόγω επικήδειο αναφερόταν ο Άλφρεντ ως «βασιλιάς του δυναμίτη» και «έμπορος θανάτου».

Σοκαρισμένος με το πρόωρο της ανακοίνωσης του θανάτου του αλλά και με τον τρόπο που επέλεγε η ανθρωπότητα να τον θυμάται, ο Νόμπελ αποφάσισε να αποκαταστήσει τη υστεροφημία του, κληροδοτώντας το 1895 (ένα χρόνο πριν το πραγματικό θανατό του) την αμύθητη περιουσία του σε ένα ίδρυμα, για τη δημιουργία βραβείων, τα οποία θα έφεραν το όνομά του.

Το ίδρυμα αυτό θα απέμεινε κάθε χρόνο (στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου του εφευρέτη) πέντε βραβεία σε εκείνους που προσέφεραν τις σημαντικότερες υπηρεσίες τους στην αθρωπότητα και συγκεκριμένα στους τομείς της χημείας, της ιατρικής, της λογοτεχνίας, της φυσικής και της προαγωγής της ειρήνης μεταξύ των λαών.

 

Γνωρίζατε ότι…

Ο Νόμπελ ήταν ένας μοναχικός και σχετικά ασθενικός άνθρωπος. Ήταν αρκετά μετριόφρων και ντροπαλός, ενώ αφοσιώθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά στη διαχείριση των επιχειρήσεων του και στις μελέτες του.

Δεν παντρεύτηκε ποτέ, κάτι που ίσως α σχετίζεται με το γεγονός ότι δεν προέβλεψε βραβείο Νόμπελ για τα μαθηματικά! Ο λόγος ήταν ότι κάποτε έκανε πρόταση σε μία γυναίκα, η οποία τον απέρριψε προτιμώντας λενα διάσημο μαθηματικό. Πάντως, η ιστορία αυτή ελέγχεται για την αυθεντικότητά της.

Επιμέλεια: Ευτυχίδη Ρωξάνη

Πηγή: Πρωτοπαπαδάκης, Ι (2008), «Ποιος Γελάει Τώρα; Άγνωστες ιστορίες πίσω από εφευρέσεις που άλλαξαν τη ζωή μας», Αθήνα Παπασωτηρίου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *